Na tym etapie powinieneś już mieć dobre pojęcie o tym, czym
jest kierunek motywacji, oraz jak stosują go ludzie, by się zmotywować.
Istnieje jeszcze jeden czynnik, który działa jak dopalacz
motywacji ludzkiej. Są to wartości. Są one niezwykle ważne.
Są miarą naszego życia. To, co cenimy, decyduje o tym, czym
jest dla nas życie, jakie działania podejmujemy, DO czego będziemy
się przybliżać, a OD czego oddalać.
Jak już wspominaliśmy, na poziomie fizycznym kierunek
motywacji oznacza odsuwanie się OD bólu i przybliżanie DO
przyjemności. Na poziomie myśli i uczuć oznacza to odsuwanie
się OD lub przysuwanie DO wartości. Co ważne, gdy ludzie tracą
kontakt z własnymi wartościami, tracą motywację. Wszyscy prawdopodobnie
znamy ludzi, którzy są tego przykładem. Są tak
oderwani od swych wartości, że godzinami siedzą przed telewizorem,
przeskakując z jednego kanału na drugi w nadziei na
znalezienie czegoś interesującego lub rozrywkowego. Zbyt często
sami lądujemy z pilotem w ręku, a potem zastanawiamy się,
gdzie upłynął nam czas.
Prawdziwymi autorytetami, jeśli chodzi o wartość życia i wagę
trwałych wartości, są ludzie starsi. Wystarczy spytać osoby, które
przeżyły większość swego życia, co jest dla nich naprawdę
ważne, aby przekonać się, że żadna z nich nie odpowie:
„Szkoda, że nie oglądałem więcej telewizji” lub „Szkoda, że
nie spędzałem więcej czasu na zamartwianiu się”. W zamian za
to często rozmyślali nad wagą więzów rodzinnych i przyjacielskich.
Często też z upodobaniem opowiadali o swych wyzwaniach,
przygodach i triumfach. Jeśli czegoś żałowali, to bardzo
rzadko chodziło o coś, co zrobili. Wielu z nich żałuje, że czegoś
nie zrobiło. Ogólnie rzecz biorąc, mówią, że często pozwalali,
by życie przeciekało im przez palce. Nie określili swych najważniejszych
wartości i nie zrobili wszystkiego, by je spełnić.
W zamian za to marnowali czas na gonitwę za nieistotnymi
rzeczami. Ich mądrość może pomóc nam w dokonywaniu lepszych
wyborów.
Czy przywiązanie do wartości może być kwestią wyboru?
Przypomnij sobie założenie NLP: jeśli jedna osoba potrafi coś
zrobić — każdy może się tego nauczyć. Czy na tym świecie
istnieją ludzie całkowicie zaangażowani w wypełnienie swoich
wartości? Oczywiście, że są. Wystarczy więc odkryć, jak ci eksperci
wykorzystują swój mózg, a potem to powielić. Technika
NLP, którą za chwilę zastosujemy, pozwoli Ci zapoznać się
z Twoimi najważniejszymi wartościami. Pomoże Ci także powiązać
te wartości z działaniami, abyś więcej czasu poświęcał
temu, co naprawdę chcesz osiągnąć.
Prawdopodobnie w tej chwili przyda Ci się długopis lub ołówek
oraz kawałek papieru, aby zanotować odpowiedzi na następujące
pytania:
• Jakie są moje cele?
• Co jest dla mnie ważne?
Może to być na przykład kariera, pożądany styl życia dla siebie
i rodziny, wakacje, nowa praca, możliwości lub związek. Bez
względu na to, co odpowiedziałeś, pomyśl o tym i teraz to sobie
wyobraź; może to być nawet kilka celów. Następnie, nawet jeśli
niektóre fragmenty nie są jeszcze wyraźne, dla każdego z celów
zadaj sobie następujące trzy pytania:
• Co w przypadku tego celu jest ważne?
• Co w przypadku tego celu cenię lub do czego przywiązuję
wagę?
• Jakie znaczenie ma ten cel dla mnie?
Czasami przyjdzie do głowy jedno słowo takie, jak wolność, wyzwanie,
akceptacja, związek lub bezpieczeństwo. Czasami będzie
to zdanie: „osiągnięcie tego, co inni uważają za niemożliwe”,
„zbadanie swoich ograniczeń”, „stworzenie czegoś nowego” lub
„ulepszenie świata”. Bez względu na to, co to jest, te słowa
wyrażają Twoje wewnętrzne wartości. Jeśli w naszym życiu nie
jesteśmy wierni wartościom, jeśli ich nie wypełniamy, doświadczamy
uczucia rozczarowania, pustki albo jeszcze gorzej —
nawet jeśli zewnętrznie wydajemy się być ludźmi sukcesu. Wartości
są miarą tego, jakie znaczenie ma dla nas życie. Wszystkie
nasze cele, marzenia i pragnienia są po prostu narzędziami do
realizacji naszych wartości. Jeśli marzysz o nowym domu dla
swojej rodziny, to prawdopodobnie masz na myśli jakieś wartości.
Będziesz chciał dom z tyloma pokojami, w takim miejscu
i stylu, jak tego pragniesz. A do wartości spełnianych przez te
kryteria mogą należeć: zagwarantowanie każdemu wygodnej
przestrzeni do życia, luksus, spokój, a nawet wewnętrzne odczucie
sukcesu. Te same wartości pojawią się również, gdy zaczniesz
myśleć o zakupie samochodu czy nawet zmianie pracy.
Są one tym, czego wszyscy używamy do zmierzenia naszych pragnień,
osiągnięć i sukcesów.
Nasze wartości wpływają na naszą motywację. Jeśli są słabo
ugruntowane, motywacja będzie niska. Jeśli wartości są mocne,
motywacja będzie równie silna. NLP pozwala wpływać na to
w sposób bezpośredni. Kiedy myślisz o dowolnym przeżyciu,
używasz co najmniej jednej z następujących modalności sensorycznych:
wizualnej, słuchowej, kinestetycznej, czuciowej i smakowej.
Dla większości osób myślenie o doświadczeniu przy użyciu
wszystkich wymienionych modalności będzie znacznie bardziej
motywujące, niż gdy wykorzystany zostanie tylko obraz, słowo
lub dźwięk. Gdy myślisz o doświadczeniu przy użyciu wielu
modalności, wydaje się ono bardziej prawdziwe, a odpowiedź
będzie silniejsza.
Pomyśl na przykład o słowie cytryna lub wyobraź sobie rysunek
cytryny. Zwróć uwagę na reakcję. Teraz wyobraź sobie
soczysty, żółty, trójwymiarowy obraz tej samej cytryny, gdy dzielą
ją na pół ostrym nożem. Posłuchaj dźwięku, który wydaje nóż,
krojąc cytrynę, obejrzyj, jak skapuje z niej sok, i poczuj uwolniony
cytrynowy aromat. Teraz wyciągnij rękę, aby podnieść jedną
z przekrojonych połówek, po czym powoli wsuń ją do ust, żeby
posmakować. Posłuchaj dźwięku, który wydają Twoje zęby, gdy
wgryzasz się w soczysty miąższ, i poczuj, jak kwaśny smak soku
wpływa do Twych ust. Ponownie zwróć uwagę na reakcję. Czy
nie zacząłeś się bardziej ślinić w porównaniu z tym, gdy w umyśle
miałeś tylko słowo lub mgliste wyobrażenie cytryny? Najprawdopodobniej
tak. A co by się stało, gdybyś wyobraził sobie soczyste,
czerwone, pachnące truskawki?
Sposób, w jaki myślisz o przeżyciach, decyduje o sile Twojej
reakcji. Zastosujmy to do sprawdzenia, jak myślisz o swoich
najbardziej wartościowych doświadczeniach.