Psychika i jej mechanizmy obronne - reakcje upozorowane
Reakcje upozorowane są przykładem mechanizmów uaktywnianych przez surowe superego. Impuls z warstwy id (np.: potrzeba obrażenia znienawidzonej osoby) wywołuje lęk i sprzeciw surowego superego, które nie pozwala na okazanie wrogości („dobry człowiek nie zna uczucia nienawiści”), więc jednostka broni się za pomocą pozorowanych reakcji (np.: przez okazanie przesadnej uprzejmości).Oznacza to, że człowiek oszukuje sam siebie poprzez odgrywanie komedii wobec swojego ja i wobec otoczenia. Autentyczne emocje są tłumione wewnątrz, a na zewnątrz emitowane są emocje odwrotne. Przykładowo osoba, która pała nienawiścią jest miła. Jedyne co ją w takim wypadku demaskuje to to, że jest miła przesadnie (i to zazwyczaj w momencie, kiedy powinna zachowywać się inaczej). Podczas odgrywania tej komedii fundament fizyczny psychiki (układ nerwowy, organy wewnętrzne, itd.) niczego nie udają i starają się bronić przed oszustwem na własny sposób. Ciało zawsze mówi prawdę (np.: osoba, która kłamie często odwraca swój wzrok). Reakcje upozorowane pozwalają na redukcję lęku i dyplomatyczne zmylenie otoczenia. Jednak blokują one możliwość szczerej, otwartej i oczyszczającej atmosferę konfrontacji z otoczeniem. Człowiek, który stosuje ten mechanizm, szybko staje się obłudny i zakłamany (w pierwszej kolejności oszukuje siebie, a kiedy uwierzy w swoje kłamstwa, oszukuje innych). Najlepszym przykładem jest pracownik, który często przeżywa stres w pracy, spowodowany zachowaniem przełożonego. Kiedy w pracowniku gromadzi się złość oraz tłumiona i wypierana chęć agresji, zaczyna nienawidzić swojego szefa. Nie okazuje mu tego, ponieważ surowe superego nie pozwala mu na to. W miejsce nienawiści pojawia się sztuczna reakcja – przesadna serdeczność i uprzejmość. Pracownik jest miły i uprzejmy dla szefa, non stop prawi mu komplementy (zbyt często).
Jak bronić się przed reakcjami upozorowanymi?
Przede wszystkim przez szczere wyrażanie poglądów i uczuć oraz postępowanie zgodnie z własnymi odczuciami.Bądź szczerą i otwartą osobą. Nie ukrywaj swoich uczuć i poglądów, podziel się nimi z innymi. Zachowuj się zawsze zgodnie z tym, co czujesz. Pamiętaj, że nawet najgorsza prawda jest lepsza od drobnego kłamstwa. Oszukiwanie siebie i innych nie jest dobrym pomysłem, bowiem inni potrafią odczuwać autentyczne uczucia (Ty też to potrafisz, musisz jedynie wsłuchać się we własne odczucia).
Powyższy tekst jest fragmentem książki “Psychologia wywierania wpływu i psychomanipulacji”
Popularność: 4%
